Op de dag van zijn geboorte, in 1978, deed weinig vermoeden dat Ruhollah Zam een van de meest efficiënte tegenstanders van het Iraanse regime zou worden. Zijn vader, Mohammad-Ali Zam, was een van de meest gerespecteerde geestelijken van het land en bekleedde in de jaren 80 belangrijke regeringsposities. Als bewijs van trouw aan het regime liet vader Zam zich voor de voornaam van zijn zoon inspireren door Ruhollah Khomeini, de stichter van de Islamitische Republiek Iran.
Ruhollah Zam zelf heeft altijd een hekel gehad aan zijn voornaam en liet zich vanaf zijn studententijd Nima noemen. Maar zijn verzet ging verder dan de wijziging van zijn voornaam. In 2009 nam Zam actief deel aan de protesten tegen de gecontesteerde presidentsverkiezingen. Hij belandde een tijd in de beruchte Evin-gevangenis, maar slaagde er daarna in het land te ontvluchten en in Frankrijk asiel aan te vragen.
Als balling zou Zam het meeste impact krijgen op de oppositie in zijn thuisland. Via het platform Telegram creëerde hij de nieuwssite Amadnews. Die verspreidde niet alleen kritische stukken over het regime in Teheran, maar bezorgde een miljoenenpubliek tijdens de protestgolf van 2017-18 ook praktische informatie over de timing en de locatie van manifestaties. Toen Zam op Amadnews ook een handleiding postte om molotovcocktails te maken, sloot Telegram zijn kanaal in 2018 een tijd af.
Dat Amadnews ook bezwarende documenten over hoge Iraanse verantwoordelijken publiceerde, is een andere belangrijke verklaring waarom het regime hem steeds meer als een staatsvijand begon te beschouwen. Zams activisme leverde hem en zijn vrouw meerdere telefonische doodsbedreigingen op, waarna de Franse overheid de familie onder politiebescherming plaatste en hem een gepantserde auto ter beschikking stelt.
De constante dreiging veranderde niets aan Zams scherpe toon tegen het Iraanse regime. Hij maakte ook duidelijk dat hij de Franse politiebescherming te beklemmend vond door geregeld een kat- en-muisspel met zijn lijfwachten te spelen.
In 2019 begon Zam te werken aan een meer professioneel nieuwsagentschap waarvoor hij op zoek moest naar geldschieters. Om die reden reisde hij dat jaar naar Irak. Le Monde schrijft dat een Iraanse opposante had beloofd om hem daar in contact te brengen met bemiddelde gelijkgezinden. De Franse veiligheidsdiensten raadden hem de reis ten stelligste af, maar in oktober 2019 vertrok Zam toch. Naar alle waarschijnlijk lokten inlichtingenofficieren van de Iraanse Revolutionaire Garde hem daar in de val.
Zam werd overgebracht naar Teheran waar een rechter hem op 30 juni 2020 tijdens een schertsproces ter dood veroordeelde voor ‘corruptie op aarde’. Vorige dinsdag bevestigde het Hooggerechtshof de straf en zaterdag werd Zam opgeknoopt.
De internationale verontwaardiging over de executie is groot. Frankrijk heeft het over een ‘barbaarse daad’ en de Europese Unie veroordeelt de executie ‘in de strengste bewoordingen’. Het regime in Teheran is duidelijk niet onder de indruk en riep zondag zowel de Duitse als de Franse diplomatieke gezant op het matje.