De tekst van ministers David Clarinval (MR), Maxime Prévot (Les Engagés) en Jan Jambon (N-VA) om import van goederen uit door Israël bezette gebieden te verbieden, is stilaan rijp voor de regeringstafel. Het is nog wachten op enkele verplichte adviezen, maar naar alle waarschijnlijkheid bespreekt de regering-De Wever het resultaat vrijdag.
Maar ook inhoudelijk moet er nog een en ander gebeuren. De wettekst wordt deze week nog “gestabiliseerd” op het niveau van de kabinetten, valt te horen in regeringskringen.
Er zijn drie belangrijke discussiepunten. Het eerste gaat over wat de wettekst allemaal zal opnemen als bezet gebied. Heel specifiek is het uitkijken of de Golanhoogte daar genoemd wordt. Dat gebied, dat vooral in het zuiden van Syrië ligt, wordt illegaal bezet door Israël. In versies die over en weer gaan tussen werkgroepen staat de Golanhoogte soms wel en soms niet in het lijstje. Het tweede twistpunt gaat over een zogenoemde uitdovingsclausule. Die clausule zou bepalen dat het importverbod elk jaar opnieuw verlengd moet worden door de regering. Het blijft uitkijken of zo’n regeling straks de eindtekst haalt.
Het derde discussiepunt is allicht de hardste noot om te kraken. Hoe maakt de regering de tekst waterdicht? Hoe zal ons land importeurs controleren, zodat ze het importverbod volgen? Want zonder zulke controles dreigt het verbod “zo lek als een zeef” te worden, waarschuwen experts. Zeker in de vrijhandelszone die de Europese Unie is, zijn de mogelijkheden om een importverbod te omzeilen talrijk. Zo leeft de vrees dat producten straks via een andere Europese lidstaat in België terechtkomen.
Om die mogelijke achterpoortjes te sluiten, wordt naar Nederland gewezen. Daar besliste de regering van Rob Jetten (D66) ook om een importverbod in te voeren. De Nederlandse regering voerde daarbij sancties in voor wie goederen uit onrechtmatige nederzettingen importeert, verkoopt, als tussenpersoon optreedt of de regel probeert te omzeilen. Het Nederlandse verbod zou dus inspiratie kunnen bieden.
Wat de uitkomst ook zal zijn, het belooft een rondje armworstelen te worden in de regering. Aan de Vlaamse kant tonen CD&V en Vooruit zich daarbij als stevig pro-Palestijns. Zij ijveren voor een zo streng mogelijk importverbod. “CD&V wil de Golanhoogte in de tekst vermeld zien, wil geen jaarlijkse herziening én betere controle”, zegt Kamerlid Els Van Hoof (CD&V). Vooruit wil “zo spoedig mogelijk een robuuste regeling voor de importban”.
Vorige zomer raakten de gemoederen tussen de coalitiepartners erg verhit in de aanloop naar het Gaza-akkoord van 2 september, waarin de regering de maatregelen vastlegde die Israël onder druk moesten zetten om de oorlog in Gaza te stoppen. Premier Bart De Wever (N-VA) was niet te spreken over de vele en felle verklaringen over de Israëlische vernietigingsoorlog terwijl hij op vakantie was. In de regering zijn zijn partij en de MR het meest terughoudend om streng op te treden tegen Israël.
Even zat hun houding vicepremier en minister van Buitenlandse Zaken Maxime Prévot zelfs zo hoog dat hij ermee dreigde om andere dossiers in de regering te blokkeren. “Als er straks geen strengere toon komt over de schendingen van mensenrechten door de Israëlische regering of als er geen stappen komen richting een erkenning van Palestina, dreigt een grote crisis”, zei hij toen in een interview.
