Voor wie niet houdt van inflatie, waren de voorbije dagen een nachtmerrie. De week begon met escalerend geweld in het Midden-Oosten (waar het conflict dreigt uit te breiden van de Straat van Hormuz naar de Rode Zee) en eindigde met een zoveelste energieschok. Het resultaat was dat de gasprijzen in Europa sterk omhoogschoten, en de olieprijs is opnieuw door de magische grens van 100 dollar per vat gebroken, wat wereldwijd de kosten voor bedrijven en hun toeleveringsketens flink zal opdrijven.
Tel daarbij de nieuwe tariefheffingen die aangekondigd zijn door de Amerikaanse president Donald Trump en de aanhoudende miljardeninvesteringen in de techsector. Analisten spraken vrijdag terecht van “a triple whammy”: een driedubbele klap voor de wereldeconomie.
Dit alles komt namelijk op een uiterst ongelukkig moment: net toen centrale bankiers dachten dat de inflatie eindelijk afkoelde, verslechtert de situatie weer. Dat dreigt zware gevolgen te hebben voor de rente. Hoewel er op korte termijn nog geen directe renteverhogingen van de centrale banken in zicht zijn, is de verwachting dat een ‘zomer van inflatieangst’ de financiële markten in zijn greep zal houden.
Het gevreesde schokeffect was deze week al te zien op de obligatiemarkten, waar vooral de langetermijnrente sterk steeg. De Britse tienjaarsrente steeg deze week boven 5 procent, haar hoogste niveau in meerdere jaren. In de VS schuurt de Amerikaanse langetermijnrente op 30 jaar (5,16 procent) aan tegen het hoogste niveau sinds 2007. De Duitse langetermijnrente staat op het hoogste punt sinds 2011 en in België steeg de tienjarige rente maandag al naar zijn hoogste peil sinds 2012.
Dat maakt dat de centrale banken na de zomer voor een moeilijke keuze staan. Als door de hogere olieprijzen de inflatie verder stijgt, zullen de centrale banken wereldwijd de rente verder verhogen om de inflatie te bestrijden. In Europa gebeurt dat mogelijk al op de volgende rentevergadering midden september.
Dat is slecht nieuws voor wie geld wil lenen of beleggen. Niet alleen voor de gewone Belgen – een lening afsluiten bij de bank om een huis te kopen, wordt straks weer duurder – maar vooral voor de regering. De Belgische overheid heeft vandaag een schuld van ruim 550 miljard euro, en zo’n 10 procent daarvan moet elk jaar opnieuw worden geleend. Als dat straks weer aan hogere rentes moet gebeuren, blijft er voor de regering minder geld over om uit te geven aan tastbaar beleid.
Integendeel, om het begrotingstekort niet verder uit de hand te laten lopen, zal de regering wellicht extra moeten besparen boven op de 10 miljard euro waarvan nu al sprake is. Kortom, in de Wetstraat dreigen het na de zomer (alweer) erg moeilijke begrotingsgesprekken te worden, waarvan we het resultaat allemaal gaan voelen in onze portemonnee.
