Eind vorige week leek de Amerikaanse president Donald Trump er genoeg van te hebben. Na de zoveelste aflevering in het heen-en-weergestook tussen de Verenigde Staten en Iran vertelde hij aan nieuwssite Axios dat hij mogelijk de grootste aanvallen op Iran tot nu toe zou uitvoeren. Trump overwoog “massale aanvallen” die “groter dan ooit tevoren” zouden zijn. “Ik sta op het punt een beslissing te nemen”, zei Trump donderdag. “We zijn er helemaal klaar voor.”
Het Verenigd Koninkrijk trok daarop zijn ambassadepersoneel terug uit Iran. Er volgde nog een reeks reis- en veiligheidswaarschuwingen van westerse landen. De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken, Abbas Araghchi, waarschuwde eerder al dat Teheran hard zou terugslaan bij aanvallen op de Iraanse infrastructuur, “oog om oog”. Zijn Amerikaanse collega Marco Rubio waarschuwde dat Trumps aanpak “hoofd om oog” zou zijn.
Maar het grote, disproportionele escalatieweekend bleef uit. De plannen voor een Amerikaans militair offensief lijken, voor nu, uitgesteld. Dat meldden twee personen die aanwezig waren bij de bespreking vrijdag, waarbij Trump afzag van de plannen, aan The New York Times. Een van de centrale factoren zou de slinkende voorraad Patriot-raketafweersystemen en andere luchtafweermunitie in de regio zijn.
Al vijf maanden worstelt Trump met zijn onderhandelingsstrategie voor Iran. De onderhandelingen over een nieuw nucleair akkoord die in april 2025 begonnen, zijn inmiddels op de achtergrond geraakt. Nu staat vooral de controle over de Straat van Hormuz ter discussie. De benzineprijzen zijn weer gestegen sinds Washington en Teheran opnieuw aanvallen hebben uitgevoerd na een mislukt staakt-het-vuren en een ‘memorandum of understanding’.
Terwijl de diplomatieke inspanningen muurvast zitten, worden de militaire opties voor Washington beperkter. De voorbije twee weken hebben laten zien dat de Amerikaanse aanvallen op Iran diens militaire capaciteiten nog niet fundamenteel verzwakt hebben. Teheran slaagt er nog steeds in Washington pijn te doen: vrijdag kwamen er drie Amerikaanse soldaten om toen een ballistische raket door de Amerikaanse luchtafweer glipte.
Nieuwe grootschalige gevechten in de regio zouden de voorraad beschikbare onderscheppingsraketten van de VS verder kunnen uitputten. De verdediging van Amerikaanse troepen in Jordanië, Koeweit, Bahrein en de Verenigde Arabische Emiraten wordt zo een pak moeilijker. De twee bronnen waarnaar The New York Times verwijst, laten weten dat er weinig mensen in Trumps directe omgeving geloven dat het verstandig is de spanningen opnieuw op te voeren. Belangrijker nog: het is niet eens zeker of Iran zo wél opnieuw naar de onderhandelingstafel te krijgen is.
Na dertien opeenvolgende nachten van aanvallen hebben de Amerikanen geen nieuwe aanvallen aangekondigd dit weekend. Trump had behalve zijn gedreig met nieuwe mogelijke aanvallen gemeld dat Washington “nog in gesprek” is met Teheran, “dus misschien komt er een omslagpunt, misschien ook niet”.
Het is op dit moment onduidelijk of er onderhandelingen gaande zijn. Iraanse media meldden dat Iran en Oman enkele “technische” gesprekken achter de rug hebben rond de Straat van Hormuz. Voor nu zwijgen de wapens even: nadat de VS vrijdag- en zaterdagnacht geen aanvallen meer hadden uitgevoerd, liet ook het Iraanse leger zondag weten zijn “vergeldingsaanvallen” te staken.
