Officieel waren de Oekraïense president Volodymyr Zelensky en de Israëlische premier Benjamin Netanyahu in Washington D.C. voor de uitvaart van Lindsey Graham. De Republikeinse senator, die begin juli op 71-jarige leeftijd overleed, stond bekend als de ultieme havik en was een trouwe medestander van beide landen. Maar Grahams begrafenis kreeg dinsdag de allures van een kleine politieke top. Zowel Netanyahu als Zelensky probeerde de Amerikaanse president Donald Trump te overtuigen om hen volop te steunen in hun eigen oorlog. De sfeer rond Trump is in goed een halfjaar totaal gekeerd: nu was het de Israëlische leider die op zijn hoede moest zijn, en de Oekraïense president die onder een gunstig gesternte aankwam.
Eind 2025 zette Trump Oekraïne nog het mes op de keel, en probeerde hij telkens weer een snelle vredesdeal op te leggen die voor Oekraïne vernederend was. Na de ene onrealistische deadline voor Kiev volgde een nieuwe, en telkens probeerden Zelensky’s Europese bondgenoten de Amerikaanse president tot inkeer te brengen. Trump en zijn toponderhandelaars leken op de hand van Rusland en Vladimir Poetin.
Weinigen hadden toen kunnen voorspellen dat Zelensky vandaag met de glimlach naast Trump zou poseren na wat de Oekraïense president zelf “een goed gesprek” noemde. “De president en ik hebben het recht besproken om Patriots te produceren, net als verschillende andere ideeën die kunnen helpen.” Na de Navo-top begin deze maand in Ankara had Trump de Oekraïners beloofd dat ze die luchtafweerraketten zelf zouden mogen produceren. Door de voortdurende Russische luchtaanvallen kampt Kiev met een chronisch tekort.
Bovendien volgt dinsdagnacht in de Senaat een eerste stemronde over het laatste grote politieke project van Graham: een wet waarmee de Verenigde Staten zware sancties kunnen treffen tegen Rusland en tegen landen die brandstoffen blijven kopen bij Moskou. Trump zou het wetsvoorstel steunen, wellicht onder andere omdat de ‘Sanctioning Russia Act’ bijzonder veel macht bij de president legt. Hoewel heel wat Democraten het voorstel steunen, veroorzaakt dat laatste ook ongerustheid.
Maar omdat de relaties tussen Oekraïne en de VS duidelijk veel warmer geworden zijn, is er reden tot optimisme in Kiev. Bovendien komen volgens de Financial Times Trumps toponderhandelaars Steve Witkoff en Jared Kushner naar Oekraïne, waar het land al maanden op aandringt.
Groot is het contrast met het bezoek van Netanyahu, die al voor een zevende keer in twee jaar tijd in het Witte Huis ontvangen werd. Eind 2025 was de Israëlische premier nog in Washington om Trump ervan te overtuigen samen een oorlog tegen Iran te beginnen. Enkele maanden later vielen de VS en Israël samen Iran aan, maar intussen is de sfeer gekanteld. Netanyahu zou de Amerikaanse president luchtkastelen beloofd hebben om hem die oorlog in te sleuren, die diep onpopulair is in de VS. De Straat van Hormuz zit nog dicht, en Trump schippert voortdurend tussen hoopvolle boodschappen over onderhandelingen en dreigementen. Zo had hij het dinsdag over “positieve gesprekken” met Iran, maar dreigde hij tegelijk bruggen en energiecentrales te bombarderen als het land zich naar zijn zin niet constructief genoeg opstelt.
Yisraël Katz, de Israëlische minister van Defensie, stelde dat Israël “heel sterk” energiedoelwitten wil aanvallen, “maar de VS zijn het daar momenteel niet mee eens”. Zo ondersteunen de Israëli’s het beeld dat zij koste wat het kost de VS opnieuw mee de oorlog in willen trekken. Politici uit de regering en de oppositie pleiten er in Israël voor om de oorlog te hervatten en door te gaan tot het Iraanse regime het begeeft. Dat kunnen veel Amerikanen maar matig appreciëren. Zelfs prominente Republikeinen als vicepresident J.D. Vance tonen zich steeds openlijker vijandig tegenover Netanyahu en zijn land. Die jongere flank wint terrein binnen de partij, en bij de aanhang.
In juni zou Trump Netanyahu “fucking crazy” genoemd hebben aan de telefoon, omdat hij Libanon bleef bombarderen, schreef nieuwssite Axios: “Iedereen haat je nu. Iedereen haat Israël hierdoor.” Trump gaf toe dat het gesprek had plaatsgevonden, maar beschreef zijn relatie met Netanyahu afgelopen week tegelijk als “vrij close”.
