Informatie druppelde maandag in Israël schaars door na de drie uur durende ontmoeting tussen premier Benjamin Netanyahu en de Amerikaanse gezant Jared Kushner, ook de schoonzoon van de Amerikaanse president Donald Trump. Kushner werd vergezeld door de Britse oud-premier Tony Blair, een prominent lid van Trumps ‘Board of Peace’ (BOP).
De ‘vredesraad’ bereikte op 30 juli een akkoord over een nieuw praktisch stappenplan voor Gaza, in vijftien punten, waarbij de ontwapening van Hamas systematisch gebeurt in ruil voor een stapsgewijze terugtrekking van het Israëlische leger naar de grenzen van Gaza. Trump prees het akkoord als een “belangrijke mijlpaal”, maar Netanyahu wees het nieuwe plan categorisch af tijdens een kabinetsraad vorige week zondag. Volgens hem komt er geen enkele Israëlische terugtrekking vóór Hamas eerst compleet ontwapent.
Kushner reisde het voorbije weekeinde naar het Midden-Oosten in een poging om de brokken te lijmen. Zijn directe gesprek met Hamasleider Khalil Al-Hayya, die doorgaans in Qatar verblijft, vond zondag plaats in de Egyptische hoofdstad Caïro en duurde anderhalf uur. “De Hamas-leiding herbevestigde haar verbintenis om te ontwapenen en te demilitariseren”, stelde een ‘direct betrokken bron’ aan de nieuwssite Axios. De ontmoeting zou “zeer productief” zijn geweest en gefocust zijn op “praktische stappen”.
De bedoeling is dat Hamas zijn zware én lichte wapens verifieerbaar vernietigt of overdraagt aan een nieuw Palestijns bestuur voor Gaza en de internationale troepenmacht ISF. Die laatste staat nog in haar kinderschoenen, want weinig landen zijn bereid soldaten te sturen naar Gaza als de twee oorlogvoerende partijen, Hamas en Israël, zich niet allebei verbinden tot een uitvoerbaar akkoord. Ook de nieuwe Palestijnse administratie is nog niet in Gaza ingetrokken, vanwege de mankementen waaraan net het stappenplan van eind juli een einde moet maken.
Dat Netanyahu zoveel mogelijk dwarsligt, zonder een echte breuk met Trump te riskeren, is niet nieuw. Zowel in Gaza als Libanon dwong Trump Netanyahu tot een bestand, waarna Israël toch zo intensief mogelijk bleef bombarderen. Na het nieuwste akkoord van de BOP eind juli stopte het Israëlische leger negen dagen met zogenoemde ‘gerichte eliminaties’ in Gaza, waarbij doorgaans ook burgerdoden vallen. De Verenigde Staten toonden zich vorige week tevreden met die feitelijke stop, maar vorige woensdag begon Israël gewoon opnieuw te bombarderen.
Sinds het eigenlijke bestandsakkoord over Gaza werd gesloten, in oktober 2025, doodde Israël daar al ruim 1.260 Palestijnen. Het Israëlische leger is in die tijd ook gewoon verder opgerukt: bij het bestandsakkoord van 2025 controleerde Israël 53 procent van Gaza, nu is dat 60 procent van de strook. Netanyahu sprak al zijn intentie uit om daar 70 procent van te maken: de 2 miljoen Gazanen zitten opeengepakt op een steeds krappere ruimte.
Na het gesprek tussen Kushner en Hamas-leider Al-Hayya zondag stelden acht Arabische en islamitische landen in een verklaring: “Israël draagt nu de verantwoordelijkheid voor het verhinderen van de pogingen om vrede in Gaza te brengen.” Bij de ondertekenaars waren landen als Saudi-Arabië en Egypte, maar ook de Verenigde Arabische Emiraten, waarmee Israël in 2020 een ‘Abraham-akkoord’ sloot. Sindsdien gelden de twee landen als bondgenoten.
Terwijl de rest van de regio vooruit wil, zit de ‘meest extreme regering in de geschiedenis van Israël’ helemaal in verkiezingssfeer: op 27 oktober trekken de Israëliërs naar de stembus. Peilingen geven aan dat Netanyahu’s extreemrechtse coalitie daarbij geen meerderheid meer haalt, maar een helder alternatief van oppositiepartijen is evenmin voorhanden, niet in de cijfers en evenmin voor een grondig andere politieke koers. Volgens een bron van nieuwszender Al-Jazeera “adviseerde Kushner de Hamas-leiding niet op het resultaat van de Israëlische verkiezingen te rekenen”.
