‘Boots on the ground’ begint met de onregelmatige ademhaling van een afgepeigerde, moegestreden man. Het is de 76-jarige Tom Waits, die voor zijn eerste nieuwe song in 15 jaar de handen in elkaar sloeg met het Britse Massive Attack. Samen bewerkten ze een hortende en stotende sample van Waits’ eigen song ‘Earth died screaming’ (uit 1992) met een onheilspellende pianoriedel.
De samenwerking werd een aanklacht tegen de militarisering van de ordehandhaving in de VS. Waits, die zoals gebruikelijk haast onverstaanbaar gromt, lijkt voor de tekst in de huid van zo’n ordehandhaver te kruipen – of dat nu een militair, een politieagent of een ICE-officier is. Die schetst tegelijkertijd een ontmenselijkt beeld van de burgers die ze moeten handhaven (“Brown, mean and young/ dumb and full of cum”), maar stelt ook vragen bij de politici aan het roer (“Who the hell are these federal pricks? Hiding in the Senate like a bloated-ass tick”).
De song werd volgens een begeleidend persbericht al enkele jaren geleden geschreven, maar volgens Waits leidt de natuur van de mensheid ertoe dat het verhaal “nooit oud wordt”. Dat blijkt ook uit de videoclip. Daarvoor werkte Robert Del Naja van Massive Attack samen met Instagram-documentairefotograaf Thefinaleye. Hij voorziet het nummer van aangrijpende foto’s van zwaarbewapende agenten, gehuld in rook en maskers, die protesterende burgers onder de knoet houden. Het is werk dat zes jaar omspant, van de Black Lives Matter-protesten na de dood van George Floyd in 2020 tot de ICE-raids en bijbehorende betogingen die leidden tot de dood van onder meer Renée Good en Alex Pretti.
Terwijl Waits zijn ongemakkelijke ademhaling aan het eind van de song herneemt, komen ook enkele statistieken voorbij. Daarin lezen we de namen van de acht mensen die al stierven bij ICE-tussenkomsten, maar wordt ook vermeld dat 68.000 mensen momenteel vastgehouden worden door ICE (van wie 73 procent zonder strafblad) en dat in 2020 43.000 militairen ontplooid werden tegen Black Lives Matter-protesten. De clip vraagt ook aandacht voor de ordehandhavers zelf: 32.000 militaire veteranen waren in 2024 dakloos, en 1 op 5 soldaten kampt met depressie of posttraumatisch stresssyndroom. “A soldier’s just clay/ cut you at the ankles and they throw you away”, zingt Waits.
De opbrengst van de single gaat naar goede doelen zoals de American Civil Liberties Union en het US Immigrant Defense Project. Op Spotify is de song niet te beluisteren, want Massive Attack weigert daar nog muziek te uploaden uit protest tegen de militaire investeringen van ceo Daniel Ek. De clip is wel te bekijken via Youtube, en de song is te koop via Bandcamp.
