In een filmpje eind vorige week op X kondigde burgemeester Zohran Mamdani aan dat hij een verkiezingsbelofte nakomt: “Vandaag belasten we de rijken”, zei hij met zijn neus bijna tegen de lens. Mamdani, die op de eerste dag van het jaar de eed aflegde, kondigde een “pied-à-terre tax” aan: een extra belasting voor wie een tweede verblijf van meer dan 5 miljoen dollar (4,25 miljoen euro) bezit in New York City, en niet gedomicilieerd is in die woning. In zijn filmpje staat Mamdani ter illustratie voor het penthouse van hedgefondsmanager Ken Griffin, gekocht voor 238 miljoen dollar.

Het voorstel – dat nog geen wet is – komt er in samenspraak met de gouverneur van de staat New York, Kathy Hochul. Die hoopt dit jaar herverkozen te worden en was wellicht daarom gekant tegen een algemene hogere inkomstenbelasting, maar kan zich wel vinden in een extra taks voor de allerrijksten. “Als je 5 miljoen dollar kan besteden aan een tweede verblijf in New York dat het grootste deel van het jaar leegstaat, dan kan je ook bijdragen zoals alle andere New Yorkers”, schreef ze op haar website.

De belasting moet Mamdani helpen om het begrotingstekort tegen te gaan en om geld vrij te maken voor andere verkiezingsbeloften, zoals kinderopvang voor iedereen en gratis bussen. Hochul en Mamdani maken zich sterk dat de rijkentaks jaarlijks 500 miljoen dollar in het laatje zal brengen. De senaat en het lagerhuis van de staat in de hoofdstad Albany moeten het voorstel nu wel nog goedkeuren.

President Donald Trump toont zich net als vele Republikeinen bijzonder misnoegd met de aankondiging. Hij schreef op Truth Social dat Mamdani New York “verwoest” en dat de maatregel “geen kans maakt”. “Het wordt enkel erger. De taks-, taks-, taksmaatregelen zijn zo fout. Mensen vluchten weg (uit de stad, red.). Ze moeten hun koers veranderen, en snel. De geschiedenis heeft aangetoond dat dit gedoe gewoonweg niet werkt.”

Tegenstanders en vele Republikeinse topfiguren verweten Mamdani tijdens de verkiezingscampagne onder meer een communist te zijn. Zij zien in deze nieuwe maatregel een bewijs en een begin van de “radicaal-linkse” koers die hij wil varen. Mamdani had in zijn campagne gehamerd op de noodzaak van een meer betaalbaar New York voor ‘gewone’ New Yorkers, omdat de kloof tussen arm en rijk er almaar groter is geworden.