Minister van Defensie Theo Francken (N-VA) verzet zich tegen een aantal clichés aan de overkant van de Atlantische Oceaan. Dat de Amerikaanse president Donald Trump de Navo voortdurend aanvalt en vergelijkt met een papieren tijger, vindt Franken onzin. Al begrijpt hij de Amerikaanse redenering die daartoe leidt, zei hij dinsdag op de Amerikaanse nieuwszender CNN. Francken was in de VS voor een gesprek met zijn Amerikaanse evenknie Pete Hegseth. Uit wat hij voorafgaand en achteraf verklaarde viel af te leiden dat het bij dat bezoek niet louter om vleierij ging.
“We zitten in een huwelijkscrisis”, zei Francken dinsdag onomwonden in een interview bij de Amerikaanse denktank Atlantic Council. “Er is veel frustratie en onbegrip aan beide kanten, boosheid soms. Dat is gevaarlijk. Daarom moeten we praten.” Niet alleen met Hegseth. Dinsdagvoormiddag zat Francken al samen met diens onderministers. “De meetings die ik gehad heb, zijn goed gegaan, erg goed. We hebben ons gedacht kunnen zeggen, en er is niet gevochten.”
De manier waarop de Amerikaanse president Trump het afgelopen jaar gesproken heeft over de Navo, en zelfs een van de bondgenoten militair bedreigde, is ongezien. En hoewel Francken een overtuigd atlantist is en blijft, geeft hij toe dat “we zo’n brutaliteit in de retoriek niet gewoon zijn in Europa”. “En Groenland, dat was een absolute rode lijn.” Zonder bondgenoten redden zelfs de VS het niet, zei hij nadien op CNN. “America first, dat kan ik begrijpen. Maar America alone niet. Je hebt bondgenoten nodig; zelfs voor de VS geldt dat. America alone zou een grote vergissing zijn. Elke keer dat we in de Navo ruziemaken, drinkt Vladimir Poetin champagne. We moeten daarmee stoppen.”
Toch moeten de kurken dinsdag opnieuw geknald hebben in het Kremlin. Terwijl Francken zijn best deed om de plooien glad te strijken, ging Trump er op zijn socialemediaplatform Truth Social opnieuw hard tegenaan. Dat de Duitse kanselier Friedrich Merz zich maandag had laten ontvallen dat de Iraniërs gewiekste onderhandelaars zijn die de VS de voorbije dagen “vernederden”, was niet in goede aarde gevallen. Dat Merz wees op een gebrek aan strategie nog veel minder. “Het probleem met dit soort conflicten is altijd hetzelfde. Het gaat niet alleen om hoe je eraan begint, je moet er ook opnieuw uit geraken. Dat hebben we maar al te pijnlijk kunnen zien in Afghanistan, twintig jaar lang, en in Irak.” Trump antwoordde dat “de Duitse kanselier niet weet waarover hij spreekt”. “Als Iran een kernwapen had, zou het de hele wereld kunnen gijzelen.”
Francken kwam op CNN ook terug op het verwijt van Trump dat de Navo een papieren tijger is. “Kan het binnen de Navo met minder bureaucratie? Minder red tape? Zeker. Maar zeggen dat de Navo niets meer is dan een papieren tijger, dat is gewoon niet waar. We doen nu al meer door 2 procent defensie-uitgaven te doen en we gaan naar 5. Wij gaan ons deel doen op conventioneel vlak. Ik blijf ervan overtuigd dat de VS ons dan nucleair zullen steunen.”
Over zijn ontmoeting met ‘minister van Oorlog’ Pete Hegseth liet Francken niet veel los. Een van de thema’s die hij met Hegseth wou bespreken, los van de Amerikaans-Europese betrekkingen, was de militair-industriële samenwerking. Door de oorlog in Iran hebben de VS massaal veel munitie verschoten die nu moet worden aangezuiverd. Francken wil Hegseth voorstellen om een deel van de productie naar België te brengen. “Dat zeg ik trouwens tegen alle bedrijven hier: kom naar België, we zijn niet kieskeurig.”
