De haven van Toeapse aan de Zwarte Zee is belangrijk voor de Russische export van olieproducten door de aanwezigheid van de raffinaderij van het staatsoliebedrijf Rosneft. Ze is normaal goed voor de verwerking van 240.000 vaten olie tot onder meer diesel. Maar sinds 16 april ligt alles er stil. Toen werd het complex een eerste keer getroffen door een Oekraïense droneaanval. Vrijdag brak er voor de vierde keer brand uit na een nieuwe succesvolle aanval, slechts een dag nadat de vorige brand met veel moeite geblust was.
Op satellietbeelden van voor en na de aanvallen die de BBC publiceerde, is te zien hoe de opslagterminals veranderd zijn in een zwartgeblakerde vlakte als gevolg van de zware branden. Volgens de lokale overheid werd vrijdag een terminal van de haven beschadigd.
Oekraïne heeft er alle belang bij de Russische olie-infrastructuur en -export te treffen, nu de oorlog in Iran én de blokkering van de Straat van Hormuz de olieprijzen opnieuw de hoogte hebben ingejaagd. Donderdag viseerde het ook al raffinaderijen nabij de steden Perm en Orenburg.
“Poetin ontgint grondstoffen en vormt ze om tot bloeddollars die hij dan tegen ons inzet in de vorm van Shahed-drones en ballistische raketten”, zei de bevelhebber van de drone-eenheden, Robert Brovdi, enkele dagen geleden in een interview met de BBC. “Een gebied van 1.500 tot 2.000 kilometer binnen Russisch grondgebied is niet langer het vreedzame achterland. Als olieraffinaderijen een instrument zijn om geld te creëren voor de oorlog, zijn het legitieme militaire doelwitten.”
Maar de aanvallen op Toeapse dreigen een milieuramp te veroorzaken. Op foto’s en videobeelden was te zien hoe giftige zwarte rookwolken de stad omhulden. Inwoners klaagden over zwarte regen die neerdaalde op straten en huizen.
Sinds donderdag mogen ze enkel nog water uit flessen drinken: volgens de lokale gezondheidsdienst is het risicovol om nog kraantjeswater te drinken of natuurlijke bronnen aan te spreken. Alle festiviteiten op 1 mei en Overwinningsdag 9 mei (de dag waarop verschillende ex-Sovjetlanden de overwinning op nazi-Duitsland herdenken) zijn geschrapt. Wegens de concentraties benzeen in de lucht kreeg de bevolking de raad zoveel mogelijk binnen te blijven.
Olie is ook in de plaatselijke rivier en zo in de Zwarte Zee gevloeid. Vrijwilligers proberen de smurrie zoveel mogelijk op te ruimen en plaatsen foto’s online van aangespoelde dolfijnen, vissen en vogels. Ook de toeristische sector riskeert een klap te incasseren, zo vlak voor het zomerseizoen.
Terwijl lokaal de noodtoestand werd afgekondigd, minimaliseerde de Russische president Vladimir Poetin dinsdag nog de impact. “Er zijn geen ernstige bedreigingen en de lokale bevolking slaagt erin om de uitdagingen het hoofd te bieden.”
