Saudisch geld overspoelde de afgelopen jaren de sportwereld. De Formule 1 kwam naar Jeddah, de beste boksers stonden er tegenover elkaar in de ring en Cristiano Ronaldo ging voetballen in de Saudische Pro League. Er waren plannen voor Aziatische Winterspelen in een nieuw te bouwen stad in de woestijn, voor een ‘vliegend stadion’ bij het WK voetbal dat het land in 2034 organiseert. Niets was te gek.

Nu blijken de bomen toch niet tot in de hemel te groeien. Vorige week kondigde het Saudische staatsinvesteringsfonds PIF (met een vermogen van ruim 900 miljard dollar) aan de geldkraan dicht te draaien voor LIV Golf, de golftour die zich met Saudische miljardeninvesteringen afsplitste van de PGA-tour. Zo ontstond een nieuwe wereldwijde golfcompetitie náást de al bestaande. Het PIF, geleid door de almachtige kroonprins Mohammed bin Salman (‘MBS’), meldde dat LIV Golf na het huidige seizoen niet meer op Saudisch geld hoeft te rekenen.

In januari zag Saudi-Arabië al af van de organisatie van de Aziatische Winterspelen van 2029. Ook het masters-snookertoernooi keert na twee edities niet terug, ondanks een contract voor tien jaar. En het eindejaarstennistoernooi de WTA Finals vindt er na dit jaar niet langer plaats.

De nieuwe koers werd enige tijd geleden al ingezet. Bin Salman liet eerder dit jaar weten dat hij vooral wil focussen op projecten die een duidelijk binnenlands belang dienen.

“Veel megaprojecten liepen achter op schema en waren te ambitieus. Het was financieel niet langer houdbaar”, zegt James Montague, auteur van Engulfed. How Saudi Arabia bought sport, and the world, dat later deze maand in het Nederlands verschijnt. “Er werd veel te veel uitgegeven.”

Met de sportinvesteringen wil Bin Salman de Saudische economie diversifiëren en minder afhankelijk maken van olie, onder meer door toeristen en investeringen aan te trekken. Tegelijk moeten ze Saudi-Arabië in een positief daglicht stellen en de talrijke mensenrechtenschendingen naar de achtergrond doen verdwijnen, zegt Montague.

De investeringen worden vaak sportswashing genoemd, maar Montague vindt dat die term de lading niet dekt. “Sportswashing is vooral afleiding van de verschrikkelijke dingen die je doet door je naam aan sport te verbinden. Maar het is veel gelaagder: het gaat er ook om aantrekkelijk te worden via soft power, jezelf onmisbaar maken voor landen waar je in investeert.” Dan bedoelt hij bijvoorbeeld het Verenigd Koninkrijk, waar het PIF eigenaar is van voetbalclub Newcastle United.

Sinds de oprichting in 2021 pompten de Saudi’s naar schatting zo’n 5 miljard dollar in LIV Golf. Op enkele evenementen na was het publiek er niet bijzonder in geïnteresseerd. Het format waarin golfers in teams tegen elkaar spelen, sloeg niet aan, en ook de van de PGA-tour losgeweekte spelers leken er maar weinig plezier aan te beleven, zag Montague op reportage voor zijn boek in Dallas. Bezoekers bleken vooral geïnteresseerd in de Nederlandse dj Martin Garrix, die ze uitzonderlijk voor 30 dollar per kaartje langs de baan konden bewonderen.