De Europees-Amerikaanse banden kregen afgelopen weekend een zoveelste knauw. Op vrijdag maakte het Amerikaanse ministerie van Defensie bekend dat het 5.000 in Duitsland gelegerde militairen zou terugtrekken. Zaterdag gaf president Donald Trump aan dat dit slechts een begin zou zijn. “We gaan serieus terugschalen”, zei Trump. “We gaan veel verder dan 5.000.” In totaal zitten er 36.000 Amerikaanse militairen in Duitsland, iets minder dan de helft van het totale aantal op Europese bodem.

De VS willen niet alleen hun troepensterkte in Duitsland fors inperken, maar schrappen ook een belangrijke belofte van Trumps voorganger Joe Biden. De Democratische president besliste in 2024 een bataljon naar Duitsland te sturen met Tomahawk-kruisraketten en Dark Eagle-hypersonische raketten, die een groot bereik hebben. Dat was bedoeld als afschrikkingsmiddel tegen Russische aanvallen op de Navo. De nieuwe signalen uit Washington zijn dan ook zowel voor Duitsland als voor het trans-Atlantische bondgenootschap onrustwekkend.

Trumps aankondigingen van afgelopen weekend volgden op een gespannen uitwisseling van publieke verklaringen tussen de Amerikaanse president en de Duitse bondskanselier Friedrich Merz. De bondskanselier had een week geleden laten weten dat de VS tot nu toe “vernederd” werden in hun oorlog tegen Iran. De Amerikanen “zijn deze oorlog klaarblijkelijk ingegaan zonder enige strategie”, zei hij afgelopen maandag tijdens een schoolbezoek in Marsberg. “De Iraniërs zijn duidelijk sterker dan verwacht en de Amerikanen hebben ook in de onderhandelingen geen echt overtuigende strategie.”

Die uitspraken schoten Trump in het verkeerde keelgat. De Amerikaanse president was al gefrustreerd dat Europeanen hem niet te hulp schieten in een oorlog die hij nochtans begon zonder hen te raadplegen. Afgelopen donderdag verklaarde hij op sociale media dat Merz zijn tijd beter kon besteden aan een oplossing voor de oorlog in Oekraïne en “het herstel van zijn eigen gebroken land”. “Hij doet het vreselijk slecht”, verklaarde Trump over de bondskanselier in het bijzijn van een groep reporters. “Hij heeft immigratieproblemen, hij heeft energieproblemen, hij heeft allerlei soorten problemen.”

De herziening van de Amerikaanse voetafdruk in Duitsland is de zoveelste barst in een relatie die op veel vlakken al gehavend is. Aan Duitse en Europese zijde heerst zowel kwaadheid als angst over de gevolgen van Trumps oorlog tegen Iran en over zijn algemene houding tegenover de EU. De sluiting van de Straat van Hormuz veroorzaakte pijnlijke stijgingen van de energieprijzen, die ook de Europese welvaart en slagkracht ondermijnen. Dat de Amerikanen hun munitievoorraden erdoor jagen in Iran, dreigt ook wapenleveringen aan EU-partners, het Verenigd Koninkrijk en Oekraïne aanzienlijk te vertragen.

De stemming in Europese hoofdsteden werd er niet beter op nadat Trump vrijdag had laten weten dat hij de Amerikaanse importtarieven voor Europese auto’s zou verhogen van 15 naar 25 procent. Dat is een zware dobber voor een industrie die belangrijk is voor verschillende EU-lidstaten, en zeker voor Duitsland.

Dat alles versterkt de diepe Europese twijfels over wat de Amerikaanse veiligheidsgaranties binnen de Navo nog betekenen. Ook senatoren uit Trumps eigen Republikeinse partij lieten al hun grote zorgen blijken over de troepenvermindering. Dat suggereert dat Trump toch enige tegenwind kan verwachten in Washington. De vraag is hoe aanzienlijk die wordt.

Hoewel de vermindering van het Amerikaanse troepenaantal van groot symbolisch belang is, is het vooral de schrapping van de langeafstandsraketten die een belangrijke strategische impact lijkt te hebben.