Wie het woord “stabiliteit” op zijn bingokaart had staan tijdens het overleg tussen China en de VS, mocht de voorbije dagen veel streepjes zetten. In het Chinese verslag van de gesprekken werd almaar op die nagel geklopt. Ook de Amerikaanse delegatie sprak pragmatische taal: economisch en “strategisch” hebben beide grootmachten nood aan voorspelbaarheid. China hoopt dat de gemoedelijke driedaagse de wereldhandel nieuw leven in kan blazen, terwijl met name de Amerikaanse industrie enkele lucratieve zakendeals snel bevestigd wil zien.
De Amerikaanse president Donald Trump stapte vrijdag, na een ochtendwandeling met collega Xi Jinping door Zhongnanhai – het kloppend hart van de Chinese eenpartijstaat in Peking – en een uitgebreide lunch, in ieder geval voldaan Air Force One op. In de volgende dagen en weken moet blijken of dat gevoel blijft hangen. Want alle hoogdravende verklaringen ten spijt, blijft het wantrouwen tussen de twee grootmachten groot. Alle medepassagiers van Trump moesten voor opstijgen hun burner phones, badges en perskaarten in een vuilnisbakje verzamelen. Uit Peking worden alleen vage beloftes, symbolische rode lijnen en goedgevulde magen mee naar huis genomen.
Jensen Huang stond, niet voor het eerst de voorbije jaren, in het centrum van de Amerikaans-Chinese zoektocht naar bilaterale stabiliteit. De Amerikaanse ceo van chipmaker Nvidia kreeg begin deze week in extremis een lift van Air Force One om naar Peking af te reizen. Zijn afwezigheid op de initiële delegatielijst had in eerste instantie wenkbrauwen doen fronsen: de Chinese markt is immers een prominent onderdeel van Huangs poging om de astronomische beurskoers van zijn bedrijf te consolideren. Nvidia wil snel, nog voor concurrent Huawei zijn eigen chipproductie op peil heeft, zoveel mogelijk chips aan Chinese klanten verkopen. De zogenoemde ‘haviken’ in Washington en Silicon Valley zien dat niet zitten. Zij hopen China in de AI-race via een chipembargo op achterstand te houden. Vrijdag zette AI-ontwikkelaar Anthropic die boodschap nog kracht bij met een goed getimede paper.
In december had Huang goed nieuws gekregen: het Witte Huis gaf akkoord voor de verkoop van een oudere generatie Nvidia-chips (de H200) aan Chinese bedrijven. Enkele maanden later is er echter nog geen H200-chip verkocht. Want ook de Chinese autoriteiten lijken nu hun staart in te trekken. Zij zijn niet langer overtuigd van de strategische meerwaarde. En dus stond de chipdeal de voorbije dagen opnieuw op de agenda. Amerikaans handelsvertegenwoordiger Jamieson Greer toonde bij Bloomberg begrip voor de Chinese aarzeling: “Of het chips wil kopen, is een soevereine beslissing van China.” Huang leek niettemin gerust in de zaak: hij ging ’s avonds laat sojadrankjes degusteren in het toeristische centrum van Peking.
Vliegtuigconstructeur Boeing lijkt wel al zeker van een Chinese bestelling. President Trump sprak donderdag over de aankoop “van tweehonderd grote exemplaren”, al wilde Peking die cijfers niet bevestigen. Het zou gaan om de eerste Chinese aankoop van Amerikaanse passagiersvliegtuigen sinds 2017. Beleggers reageerden teleurgesteld: zij hadden op een order van 500 vliegtuigen gerekend, en zien dat Boeing het op de Chinese markt duidelijk moet afleggen tegen concurrent Airbus. De Europese vliegtuigbouwer kan in China op een marktaandeel van 55 procent rekenen. Boeing-aandelen kregen donderdag een tik.
Economisch lijkt de top dus enkele succesjes op te leveren: na de deals over chips en vliegtuigen hopen de VS in de komende weken nog op markttoegang voor financieel dienstverlener Visa, lagere importtarieven op landbouwproducten en blijvende toegang tot zeldzame aardmetalen. Rond AI-veiligheid worden, aldus minister van Financiën Scott Bessent, binnenkort gesprekken opgestart.
China was volgens Trump bovendien bereid om Amerikaanse olie aan te schaffen. “We gaan Chinese schepen naar Texas sturen en naar Louisiana en naar Alaska”, zei hij donderdag in een interview met Fox News. De olieprijs schoot meteen de hoogte in – het lijkt niet meteen te duiden op een snelle heropening van de Straat van Hormuz. De Amerikaanse verslagen klonken voorzichtiger: China toonde zich “geïnteresseerd” in de aankoop van Amerikaanse olie.
Al die economische transacties halen de druk wat van de ketel, maar kunnen de blijvende geopolitieke ambiguïteit rond met name Iran en Taiwan niet verdoezelen. “Xi heeft waarschijnlijk de capaciteit om Iran te beïnvloeden”, liet Trump donderdag optekenen. Hij sprak ook van een Chinees engagement om “Iran geen militair materieel te bezorgen” en hoorde Xi een eventueel Iraans nucleair wapen afwijzen. Geen van die beweringen werd door Peking bevestigd. Beide zijden benadrukten volgens de Amerikaanse teksten vrijdag wel dat “de Straat van Hormuz open moet blijven voor een vrije stroom van energie”, maar een concreet Chinees engagement om een de-escalatie in de Straat te realiseren kwam er opnieuw niet.
