Begin april waarschuwde Michael O’Leary nog dat de aanvoer van vliegtuigbrandstof naar Europa tegen juni verstoord kon raken door de oorlog in het Midden-Oosten. Luchtvaartmaatschappijen zouden daardoor mogelijk deze zomer vluchten moeten schrappen. Anderhalve maand later klinkt de topman van Ryanair al een stuk optimistischer. “We hoeven ons zo goed als geen zorgen meer te maken over de brandstofvoorziening in Europa”, zei O’Leary maandag bij de voorstelling van de jaarresultaten.
Ook andere luchtvaart-ceo’s kijken intussen met meer vertrouwen naar de zomer. Sebastian Ebel, de ceo van TUI, zei vorige week bij de kwartaalupdate dat hij “geen enkele indicatie” ziet dat Europa zonder kerosine zal vallen. Voor de zomer verwacht hij “geen enkele impact”, behalve mogelijk hogere prijzen. Carsten Spohr, topman van Lufthansa, gaf dan weer aan zeker tot half juli genoeg voorraad en leveringen te hebben.
Met die boodschap, aan de vooravond van het belangrijke zomerseizoen, hopen ze ongetwijfeld aarzelende reizigers gerust te stellen. Hoewel de vraag volgens Ryanair “robuust” blijft, gaf O’Leary toe dat de onzekerheid over de economie en mogelijke brandstoftekorten weegt op de boekingen.
De waarschuwingen van analisten dat de Europese voorraden snel leeglopen, hebben daarbij niet geholpen. Midden april waarschuwde Fatih Birol, topman van het Internationaal Energieagentschap, nog dat Europese luchthavens al binnen zes weken met tekorten zouden kunnen kampen. In sommige regio’s, zoals in het knooppunt Amsterdam-Rotterdam-Antwerpen, staan de voorraden op een historisch laag niveau, bleek dan weer uit gegevens van marktanalist Insights Globals.
Tegelijk past de markt zich snel aan. Kerosineprijzen die ruim twee keer hoger liggen dan voor de oorlog, sporen leveranciers en raffinaderijen aan hun stromen te verleggen of de productie op te drijven. De invoer uit de Perzische Golf, die door de sluiting van de Straat van Hormuz is opgedroogd, wordt nu al deels gecompenseerd door hogere import uit landen als de VS, Nigeria en Noorwegen, zei O’Leary. De hoge prijzen “laten veel ruimte voor creativiteit”, zei Wizz Air-ceo Jozsef Varadi enkele weken geleden al.
Aan de andere kant snoeien luchtvaartmaatschappijen nu ook al in hun aanbod, stelt luchtverkeersleider Eurocontrol op basis van wijzigingen in dienstregelingen door luchtvaartmaatschappijen. In de periode mei-juni hebben ze nu 2 procent minder vluchten gepland dan eerst voorzien.
Vooral in de eerste weken van mei waren de aanpassingen in de vliegschema’s opvallend: tot 5 procent minder vluchten, volgens Eurocontrol. Luchtvaartmaatschappijen proberen zo hogere kosten op te vangen door zich te concentreren op de meest rendabele routes en minder winstgevende korteafstandsvluchten te schrappen.
Ook de Europese Commissie ziet op korte termijn geen grote bevoorradingsproblemen, zei Europees commissaris voor Energie Dan Jorgensen vorige week. “Maar we kunnen niet uitsluiten dat er wel problemen kunnen zijn op langere termijn. Dit hangt natuurlijk allemaal af van de situatie in het Midden-Oosten.”
