Wanneer je voor het laatst gemasturbeerd hebt, en of daar dan speeltjes aan te pas kwamen. Of je last hebt van sombere gedachten. Of je onveilige seks had of net actief met je partner een kindje probeert te krijgen. Hoeveel water je vandaag hebt gedronken en of je bent gaan sporten. Apps om je menstruele cyclus en vruchtbare dagen mee in kaart te brengen, stellen je een waslijst aan vragen, soms heel intieme.

Maar de apps hebben die gegevens helemaal niet nodig, stelt Bits of Freedom, een Nederlandse stichting die opkomt voor digitale burgerrechten. De organisatie liet Ipsos een rondvraag doen bij 2.600 Nederlandse vrouwen. Het gros van de gebruiksters van menstruatie-apps weet niet wat er in de kleine lettertjes staat. Bovendien zijn de bedrijven bewust flou over wat er met al die verzamelde data gebeurt.

Bits of Freedom dient daarom een klacht in over Flo, de populairste van die apps, bij de Nederlandse toezichthouder Autoriteit Persoonsgegevens (AP). “Ze vertellen niet duidelijk welke gegevens worden verzameld en met welke partijen die worden gedeeld.”

Het gaat namelijk om zeer waardevolle informatie, zo stellen experts. Eerst en vooral wegens de veelheid aan data. Flo is wereldwijd al 420 miljoen keer gedownload. In België zijn er naar schatting 195.000 actieve gebruikers, en de app heeft een vaste stek in de top vijf van populairste gezondheidsapps. Maar er zijn nog andere spelers: het Duitse Clue is één van de grote namen, en dan zijn er nog de gezondheidstrackers op je smartphone van Apple en Samsung zelf. “In de GDPR-wetgeving is er een regel die stelt dat bedrijven zo weinig mogelijk data mogen verzamelen”, zegt privacyjurist Matthias Dobbelaere-Welvaert. “In dit geval louter wat ze nodig hebben om je eisprong te berekenen. Dat ze hier veel meer info verzamelen en jaren bijhouden, is overbodig. Ze doen dat om die massaal door te verkopen aan adverteerders.”

De vraag of je masturbeert, kan bijvoorbeeld interessante info zijn voor een bedrijf als Satisfyer. Of je krijgt gerichte advertenties te zien voor tampons nét op het juiste moment in je cyclus. Zeker als je zwanger bent of zwanger wil worden, ben je een interessante doelgroep. Data over zwangere vrouwen zijn ruim 15 keer meer waard dan die van een andere sterveling. “Meer zelfs”, zegt Dobbelaere-Welvaert. “De zwangerschapsindustrie is gigantisch. Je hebt prenatale begeleiding, dat is al een sector op zichzelf, daarna is er het voorkomen van postnatale depressies. En tussendoor word je om de oren geslagen met wat je allemaal nodig hebt om een goede ouder te worden, je neemt in die fase van je leven met plezier advies aan. Dat is een miljoenenindustrie.”

In principe mag een bedrijf zulke gevoelige gezondheidsinformatie nochtans niet doorverkopen. In de Verenigde Staten liep vorig jaar een grote rechtszaak tegen Flo en Google en Meta omdat die eerste data zou hebben doorverkocht, waarop die twee andere spelers gebruikers bestookten met advertenties. Uiteindelijk betaalden Flo en Google een minnelijke schikking van 56 miljoen dollar, al beweert Flo tot op vandaag dat het géén data verhandelt.

Sensoa, het Vlaams expertisecentrum rond seksuele gezondheid, verwijst op zijn website maar naar één speler: Natural Cycles. “Omdat die site als enige ook door de Amerikaanse waakhond FDA is goedgekeurd”, zegt beleidsmedewerker Sarah Hulsmans. Hoe dan ook is voorzichtigheid geboden, zegt ze. “Eigenlijk weten we van geen enkele van die apps wat die met je data doen en of ze zich aan de regels houden. De regels zijn ook niet eens streng genoeg en worden te weinig gecontroleerd”, zegt Hulsmans.

Bovendien is niet alleen privacy een probleem. “Er zijn wel wat bewijzen dat zulke apps je gemoed mee bepalen. Als je door zo’n app verwacht dat je je waarschijnlijk triest zal voelen omdat je in een bepaalde fase van je cyclus zit, kan dat invloed hebben op je gevoelens of je gedragingen, waardoor je je effectief triest gaat voelen.” Er is een positieve kant aan, zegt ze: “Je kunt meer inzicht krijgen in je lichaam. Maar tegelijk geeft het een vals controlegevoel, alsof je door te meten en te weten beter kunt gaan presteren en je lichaam in de hand kunt houden.” Daar zit een commerciële logica achter, zegt Sarah Hulsmans. “Het zijn bedrijven die winst willen maken op het vrouwenlichaam.”