In zijn eindeloze tournee om het voetbal, de wereldvoetbalbond Fifa en zichzelf te promoten, was de Zwitserse Fifa-voorzitter Gianni Infantino in februari ook in Brussel. In Paleis 3 van de Heizel sprak hij op een congres van de Europese voetbalbond Uefa over inclusie en samenhorigheid. Infantino prees onder anderen de Belgische bondsvoorzitter Pascale Van Damme voor haar werk om meer vrouwen te laten doorstromen in leidende functies in het voetbal. En hij herhaalde voor een overwegend Europees publiek het belang van een Wereldbeker met 48 deelnemers, die meer landen uit het Globale Zuiden de kans geeft deel te nemen aan wat traditioneel gezien wordt als een exclusief Europees en Zuid-Amerikaans voetbalfeest.

De kritiek dat hij met de uitbreiding van het WK vooral commerciële en persoonlijke belangen nastreefde – Infantino wordt verkozen door individuele lidstaten die dankzij hem toegang krijgen tot de heilige WK-graal – countert de Fifa-voorzitter nu al drie jaar met het argument dat het WK 2026 “het meest inclusieve ooit” zal worden. Onder Infantino’s leiding zette de Arabische wereld zich op de kaart (Qatar in 2022, Saudi-Arabië in 2034) en kreeg Afrika behalve het WK 2030 in Marokko (samen met Spanje en Portugal) in 2026 een record van tien deelnemers. Vier WK-gangers dit jaar zijn debutanten: Curaçao, Kaapverdië, Jordanië en Oezbekistan. Congo (na een debuut als Zaïre in 1974) en Irak (in 1986 nog tegen België) doen nog maar voor de tweede keer mee.

In de lange aanloop naar het WK liet Infantino geen moment voorbijgaan om dat inclusieve verhaal in de markt te zetten. Hij bracht de boodschap voor het eerst in Los Angeles in 2023, toen hij het logo en de slogan van de ‘World Cup 2026’ voorstelde: “Voetbal is voor allen”. En hij herhaalde de belofte van “meest inclusieve toernooi” tijdens de WK-loting in Washington in december, op een podium naast de Amerikaanse president Donald Trump, de Mexicaanse president Claudia Sheinbaum en de Canadese premier Mark Carney.

De Fifa probeert die belofte ook waar te maken met daden. Zo wordt handig gebruikgemaakt van de uitstekende stadioninfrastructuur in Noord-Amerika om een recordaantal plaatsen voor mensen met een beperking te reserveren. De Fifa richt ook voor het eerst prikkelarme ruimtes in, weliswaar op kosten van een sponsor die marktleider is in de technologie erachter en het WK als een wereldwijde vitrine ziet.

Maar toen de VS in februari als eerste organiserend land ooit een WK-deelnemer aanvielen, en er vragen rezen over de deelname van Iran aan het WK, werd het Infantino moeilijker gemaakt zijn inclusieve verhaal overeind te houden. Hij maakte van zijn vriendschap met Donald Trump gebruik om de wedstrijden van Iran op Amerikaanse bodem te vrijwaren, al was het maar om schadeclaims te vermijden. De president gaf Infantino zijn zin, al moest het oefenkamp van Iran wel verplaatst worden van Texas naar de Mexicaanse stad Tijuana. Deze week bleek dat de spelers en een beperkte delegatie alleen op de wedstrijddagen welkom zijn.

Terwijl Infantino lobbyde voor Iran, hielden de VS ook aan één principe vast, bevestigde een Fifa-bron die de materie volgt aan De Standaard: alleen de nationale overheden beslissen welke burgers toegang krijgen tot het grondgebied. Trump werd verkozen als president met de belofte strenger op te treden tegen (illegale) immigratie. Van de lijst landen met een inreisverbod voor de VS, wilde hij niet afwijken voor het WK.

Vier landen die zich hebben geplaatst voor de Wereldbeker staan op die lijst: Iran, Haïti, Senegal en Ivoorkust. Concreet betekent het dat supporters die in Teheran, Port-au-Prince, Dakar of Abidjan wonen, niet de kans krijgen hun team aan te moedigen in de wedstrijden die in de VS worden gespeeld (Senegal en Ivoorkust spelen wel elk een match in Canada).

Maandag bleek ook dat een scheidsrechter uit Somalië de VS niet binnen mocht. Omar Abdulkadir Artan, in 2025 door de Afrikaanse voetbalbond uitgeroepen tot Scheidsrechter van het Jaar, reisde volgens een hoge Somalische ambtenaar met een geldig visum. Mogelijk wordt hij tegengehouden, omdat Somalië eveneens op de lijst van landen met een inreisverbod staat.