“De grens van Ceuta zal op 15 augustus, een feestdag in Spanje, open zijn”, leest de Spaanse krant El País op sociale media. De inwoners van de kleine Spaanse enclave zijn er niet gerust op. Ze vrezen dat een nieuwe groep migranten zal proberen om de Marokkaans-Spaanse grens over te steken. Op 30 en 31 juli arriveerden zo’n 80.000 mensen, velen al zwemmend – de Spaanse overheid heeft de oorspronkelijke schatting van 72.000 migranten bijgesteld. Dat zijn er bijna evenveel als het totale aantal inwoners in het kleine Ceuta. Een immense mensenstroom dus.
Op X circuleerden video’s van inwoners die de lange stoet van migranten door de nachtelijke straten hebben gefilmd. Paniekzaaiers riepen dat Ceuta onder de voet werd gelopen door moslims. Enkele dagen later zijn, volgens de Spaanse overheid, ruim 70.000 mensen vrijwillig naar Marokko teruggekeerd. Mogelijk beseften ze dat de grens naar het Spaanse vasteland en Europa potdicht is. Ceuta behoort weliswaar tot Spanje, maar heeft door een speciale clausule geen open grenzen met de rest van de Schengenzone.
Er zouden nog 8.000 mensen in Ceuta achtergebleven zijn. Op het strand hebben die migranten, vaak mensen van dieper uit Afrika, tenten opgezet, gemaakt uit takken en doeken. Aan de Spaanse televisiezender Cadena Ser vertelt een Senegalees dat hij met een groep het strand opruimt om aan de bevolking te tonen dat hij zich bewust is van de overlast en geen kwade bedoelingen heeft. Hij heeft een lange reis achter de rug. “Ik heb gestudeerd, maar met mijn diploma vind ik geen werk in mijn land. Daarom ben ik weggegaan.”
Waarschijnlijk zal hij worden weggestuurd, hij voldoet niet aan de criteria om asiel aan te vragen en hij is ook niet minderjarig. Niemand weet precies hoeveel onbegeleide minderjarigen op Ceuta zijn gebleven. In de eerste dagen stonden de kinderen en jongeren in lange rijen aan het politiecommissariaat om zich aan te melden.
De overheid heeft plaats voor 2.500 onder hen, maar de organisatie Save the Children spreekt in een communiqué over ruim 4.000 minderjarigen. Ze klaagt de miserabele omstandigheden aan waarin velen moeten overleven en maakt zich zorgen voor de meisjes die alleen zijn of jongeren met oorlogstrauma’s die mogelijk met een posttraumatisch stresssyndroom kampen.
Zohra Mohamed (62) heeft de 17-jarige Aya in huis genomen. “Hier liepen zoveel jongemannen en mannen, dat ik haar niet alleen wilde laten”, vertelde ze aan El País. Buurtbewoners hebben hier en daar met doeken en plastic grote tenten gemaakt om de kwetsbare jongeren bescherming te bieden. De solidariteit bij de lokale bevolking is groot, maar de groep die hulp nodig heeft, is nog groter. “Eerst waren het er 10, toen 60. Nu zijn er praktisch 300 vrouwen,” zei Abdelah Mustafa aan televisiezender La Sexta. Hij is de voorzitter van een bewonersvereniging die zo’n tent heeft gemaakt.
Vorige week zondag kregen de vier religieuze organisaties van de stad (christenen, moslims, hindoes en joden) 15.000 inwoners op de been om meer steun van Madrid te eisen. Ze voelden zich door het vasteland in de steek gelaten. De plotse toestroom van tienduizenden migranten was beangstigend. Een alleenstaande vrouw vertelde later dat ze alle ramen en deuren had afgesloten en de hele nacht wakker had gelegen. Kinderen klaagden over de vuiligheid op het strand.
Eventjes kwam het bij de manifestatie bijna tot rellen toen een groepje extreemrechtse jongeren, die op de onvrede wilden surfen, door de bewoners werden verjaagd. “Kalmte en geen afwijzing van wie dan ook”, was de boodschap van de religieuze vertegenwoordigers, die voorzichtig waren met hun woorden. Ze eisten hulp van de Spaanse regering en de Europese Unie, een betere grensbewaking en een duurzame regeling met Marokko. “Ceuta kan niet alleen het hoofd bieden aan een situatie die heel Spanje en Europa raakt”, verklaarden ze.
