Van april tot oktober vind je Valentine Wyckaert en haar partner Ralph Dobbelaere in hun strandbar Karma Beach in Blankenberge, waar kinderen op de jungle-stormbaan of het piratenschip kunnen spelen, terwijl de obers cocktails en smoothies serveren. Op een zonnige zomerdag lijkt niets de vakantiesfeer te kunnen verstoren. Maar het koppel kijkt met een bang hart naar de toekomst. Na zeventien jaar op hetzelfde stuk strand oogt hun toekomst plots onzeker. Niet omdat hun zaak slecht draait, wel omdat ze binnenkort moeten meedingen naar hun eigen plekje op het strand. “We zullen straks met collega’s en vrienden in dezelfde zaal zitten en tegen elkaar moeten opbieden”, zegt Wyckaert. “Ineens worden we aartsvijanden.”
Dat hun huidige concessie zou aflopen, weten de stranduitbaters aan de Belgische kust al jaren. Nieuw is de manier waarop die weer wordt toegewezen. “Vroeger gingen strandconcessies vaak van generatie op generatie over”, zegt Jan De Groote, communicatiemedewerker bij de gemeente Knokke-Heist. Maar door nieuwe Europese mededingingsregels moeten de gemeenten concessies voor strandbars, ligbedden of andere uitbatingen voortaan toekennen via een “open en transparante procedure”. Daardoor kunnen nieuwe spelers meedingen en hebben de bestaande uitbaters geen garantie dat ze hun vertrouwde plek opnieuw toegewezen krijgen.
Die Europese regels moeten tot eerlijkere concurrentie leiden. Maar ze zaaien ook "veel commotie bij uitbaters die al jarenlang zwaar investeren in hun zaak”, zegt De Groote. Zij vrezen dat alles in één klap verloren kan gaan.
De strijd is extra spannend, omdat sommige gemeenten niet alleen de regels aanpasten, maar ook het aantal locaties op hun strand waarop een constructie mag komen terugschroefden. In Blankenberge daalde het aantal concessies van dertien naar negen. “Wij kiezen bewust voor een vrijer zicht op zee en meer open ruimte”, zegt burgemeester Björn Prasse (Team Blankenberge). Kandidaten hebben nog tot eind september om een dossier in te dienen. Al wie relevante ervaring heeft en aan de voorwaarden voldoet, mag kandideren.
In Knokke-Heist staat Kevin Caes al zeventien jaar op het strand. Hij is de tweede generatie die het Lichttorenstrand uitbaat. Hij trouwde zelfs in zijn eigen beachbar.
Het gemeentebestuur van Knokke-Heist verdeelde voor de nieuwe aanbesteding haar strand in vier zones. In de zone van Caes daalde het aantal concessies van twaalf naar negen. Kandidaten konden zich slechts voor één zone en één perceel inschrijven. Wie daar uit de boot valt, kan niet meer in een andere zone terecht en verliest dus zijn locatie. “De meeste uitbaters willen op hun vertrouwde plek blijven”, zegt Caes. “Weinig collega’s durfden naar een andere zone verhuizen. Daardoor zullen waarschijnlijk drie collega’s, of ikzelf, hun strand verliezen.”
Samen met de andere kandidaten heeft hij zijn dossier ingediend, maar de beslissing over wie de concessie kon bemachtigen laat in Knokke-Heist op zich wachten. Die zou aanvankelijk al in juli vallen, maar werd uitgesteld tot eind augustus of begin september. “Overdag bedienen we onze klanten met de glimlach, terwijl we niet weten of we volgend jaar nog een strandbar hebben”, zegt Caes. “Dat vreet aan je.”
In totaal werden in Knokke-Heist 36 dossiers ingediend voor 26 concessies. Ook ondernemer Marc Coucke waagt er zijn kans. Via een lokale holding diende hij een dossier in voor een strandconcessie in Het Zoute. “We horen in de wandelgangen namen van grote spelers en hotelketens”, zegt Caes.
