Al meer dan 3.000 hectare natuur en bos zijn in vlammen opgegaan in de Hoge Venen. Het lijkt er niet op dat de grootste Belgische natuurbrand sinds 1911 snel onder controle raakt. Nochtans zijn er honderden manschappen actief, onder wie minstens 200 brandweerlieden, meer dan 100 politieagenten en militairen en de civiele bescherming. Defensie heeft al zes ‘Panther-wagens’ in de strijd gegooid, dat zijn uit de kluiten gewassen brandweervoertuigen die tot 100 meter ver kunnen blussen. Dat is broodnodig, al is de brand zo omvangrijk dat er vooral naar luchtcapaciteit gekeken wordt. Daar is het schrapen naar het nodige materiaal.
De federale politie zette twee relatief kleine helikopters in. Aan de onderkant is een ‘bambi bucket’ vastgemaakt, een soort omgekeerde paraplu. Die kan in één keer duizenden liters water lossen boven een brandhaard. Dat was de enige Belgische capaciteit die ingezet kon worden in de lucht.
Te weinig, oordeelde minister van Binnenlandse Zaken Bernard Quintin (MR), waarop het Europees mechanisme voor civiele bescherming werd geactiveerd. Nederland snelde als eerste ter hulp met twee zware Chinook-helikopters. Ook die werken met de ‘bambi buckets’. Omdat de helikopters zo krachtig zijn, kunnen ze tot 7.600 liter water per keer uitdragen. Uit de Europese reserve werden daar zondag twee Zweedse blusvliegtuigen aan toegevoegd.
Inttussen zijn er vragen over Belgische blusvliegtuigen. Op de regionale luchthaven van Zwartberg in Genk staan er geregeld exemplaren in de hangars. Het privébedrijf Aquarius-Cargolux verhuurt die toestellen aan overheden in nood. Onlangs werden ze in Frankrijk ingezet, onder contract met de Turkse overheid. Op dit moment zijn de toestellen actief in Zuidoost-Europa, waar onder meer Griekenland en Turkije met enorme bosbranden kampen.
“Het is zuur dat we die Belgische vliegtuigen nu niet kunnen inzetten”, zegt Franky Demon, CD&V-parlementslid en lid van de commissie Binnenlandse Zaken. “Maar er valt niemand iets te verwijten. Het privébedrijf kan niet onder zijn contract uit. Beter bekijken we zelf hoe we, nu Defensie zoveel geld extra krijgt, ook blusvliegtuigen kunnen aankopen.”
Minister van Defensie Theo Francken (N-VA) laat op X weten dat het Belgisch leger niet over blusvliegtuigen beschikt om dat er te weinig plaatsen zijn waar je bluswater kan scheppen. "We hebben te weinig grote meren en te smalle rivieren. En er is veel lokaal verzet tegen dergelijke manoeuvres. Die capaciteit is ook duur. Onze A400M’s laten blussen is momenteel onmogelijk.”
Toch is Francken akkoord dat er extra capaciteit moet komen. “Er is veel nieuw en goed brandbestrijdingsmateriaal binnengekomen en nog in bestelling, maar het voldoet niet”, schrijft hij op X. “Er moet nog meer gebeuren, ook vanuit Defensie.” Hij kijkt vooral naar zware transporthelikopters die ‘bambi buckets’ kunnen dragen.
Nederland geldt daarbij als voorbeeld, met zijn Chinooks. Niet onlogisch, aangezien onze noorderburen ons de voorbije jaren al veel moesten helpen met hun materieel. Bij de vorige grote brand in de Hoge Venen en de natuurbrand in de Kalmthoutse Heide van 2011 werd de analyse gemaakt dat we te weinig capaciteit hadden. Een project om een blussysteem te koppelen aan beschikbare militaire toestellen werd opgestart, maar na een paar jaar stilgelegd.
