“Het was vrijdag rond 13 uur toen ik plots een rookpluim zag vanaf het plateau van Fontaine Périgny”, vertelt Gerd Xhonneux. “Dat plateau ligt 600 meter de Hoge Venen in, vanaf de ingang aan Baraque Michel. Van daar heb je een heel goed overzicht op de hele streek.”
Xhonneux is een van de 120 stewards-natuurbeschermers die als vrijwilliger in de Hoge Venen werken. Op normale dagen geven ze er uitleg over de fauna en flora aan toeristen, en zien ze erop toe dat die zich aan de regels houden. Xhonneux is geboren en getogen in de Oostkantons. “De verwoesting doet me daarom extra veel pijn. Het is mijn achtertuin.”
Vrijdag was Xhonneux vanuit Eupen naar de Hoge Venen gekomen om uit te kijken voor natuurbranden. “Het brandde al een paar dagen in het Duitse Hürtgenwald, niet zo ver hier vandaan. We waren bang dat het vuur zou overslaan. Maar toen ik aan het plateau aankwam, was alles nog rustig. Door de hittegolf waren er vrijdag heel weinig toeristen. Ik ben aan de praat geraakt met een man met een fototoestel, over de wolf. Maar toen zag ik ‘op tien uur’ plots een rookpluim op de Fagnes des Deux-Séries, een stuk van de Hoge Venen. Daar staat kort gras, en ik zag dat gras in sneltempo zwart worden en opschuiven in de richting van het hoogveen, het ‘spookbos’ Noir Flohay, het hart van de Venen. De wind waaide hard, hij kwam uit het noordoosten en joeg de vlammen jammer genoeg naar Noir Flohay.”
Xhonneux belde meteen naar de hulpdiensten en naar het Waalse departement Natuur en Bos. Dat liep niet van een leien dakje. “Er is in de Hoge Venen vaak geen gsm-netwerk. Of het wisselt de hele tijd tussen België en Duitsland, zoals ook vrijdag. Uiteindelijk kwam ik bij een permanentie van de hulpdiensten in Mons terecht, en daar dachten ze dat dat ik het over de brand in Hürtgenwald had. ‘We weten het al meneer’, zeiden ze. Het heeft toch enkele minuten geduurd eer alles duidelijk was.”
De brandweer en de politie stuurden meteen drones en quads uit, maar al snel was duidelijk dat ze met bluswagens de plaats van de brand niet zouden kunnen bereiken. “Om 15 uur is de politie me komen evacueren van het plateau”, zegt Xhonneux. “Op de parking van Baraque Michel stonden toen al een hele hoop brandweerwagens en twee helikopters.”
Hoe laat die exact zijn kunnen beginnen blussen, is nog niet duidelijk. Volgens de federale politie vertrok de eerste blushelikopter van de federale politie om 14 uur op de militaire luchthaven van Melsbroek. Voor de eerste bluswerken haalde die met zogenoemde ‘bambi buckets’ water uit het stuwmeer van Gileppe. In de loop van de namiddag installeerde de civiele bescherming een zwembad op de parking van Baraque Michel. Vanaf dat moment haalden de helikopters hun water daaruit en verloren ze minder tijd met heen en weer vliegen. Maar het vuur indijken lukte niet meer.
