Eind november vorig jaar werden er voor het eerst in ons land vier blusvliegtuigen gestationeerd, in een hangar op het vliegveld van Zwartberg in Genk. De toestellen zijn eigendom van Aquarius AFF, een dochteronderneming van het Luxemburgse Cargolux, dat gespecialiseerd is in luchttransport met Boeing 747’s.

De vier blusvliegtuigen – van het type Fire Boss of AT802 – vonden er niet alleen onderdak, maar werden het afgelopen voorjaar ook gebruikt voor trainingen van piloten. Zo konden ze leren opstijgen met een volle watertank. Om te oefenen op het water of om te scoopen (het opscheppen van water uit bijvoorbeeld een meer, red.) moesten ze uitwijken naar Zuid-Europa. Volgens Frank De Paepe, voorzitter en opleidingschef van de vliegschool Koninklijke Limburgse Vleugels in Zwartberg, waren er nochtans opportuniteiten in de buurt, zoals de grindplassen in Kinrooi en het Schulensmeer in Herk-de-Stad en Lummen. Maar om te scoopen is toestemming van de overheid nodig, en die is er niet.

Momenteel zijn de blusvliegtuigen actief in Turkije, Griekenland en Frankrijk. Ons land heeft immers geen contract met Aquarius AFF. “Kunnen we dan geen huurcontract opstellen voor de toekomst? Wordt bekeken”, postte minister van Defensie Theo Francken maandag op X. Maar de kans is groot dat de toestellen nooit meer zullen terugkeren naar Zwartberg. Aquarius AFF heeft het contract met het vliegveld opgezegd, waardoor het eind dit jaar afloopt.

“Wellicht zullen die vliegtuigen nog tot november in het buitenland actief zijn”, zegt De Paepe. “Het is maar de vraag of zij daarna nog zullen terugkeren naar hier, want dan loopt het contract al bijna af. Ik vermoed dat ze rechtstreeks naar Luxemburg zullen vliegen, of zelfs naar Australië, waar op dat moment veel natuurbranden zijn.”

Hij ziet twee redenen voor de beslissing van Aquarius AFF. Zo zou het bedrijf toch graag locaties in de buurt hebben waar de vliegtuigen water mogen scheppen, maar het kreeg geen toestemming van de lokale overheden. “Wij hebben inderdaad die vraag gekregen voor de grindplassen”, zegt Peter Nies, burgemeester van Kinrooi. “Wij hadden daar op zich geen fundamentele bezwaren tegen, maar hadden toch enkele bedenkingen, aangezien er op de grindplassen ook heel wat recreatie is. Daarom leek het ons niet echt opportuun.”

De tweede, en misschien wel belangrijkste, reden waarom Aquarius het contract opgezegd heeft, is van financiële aard. “Het bedrijf huurde de hangar voor een heel jaar, maar de vliegtuigen worden hier maar enkele maanden effectief gebruikt voor trainingen”, zegt De Paepe. “In de zomermaanden zijn ze vaak op locatie. Dat maakte de rekening wat te duur.”

Om daarin tegemoet te komen, werkt hij nu aan een tegenvoorstel. “Ik zou die vliegtuigen toch graag in België houden”, zegt hij. “Heel wat piloten van Aquarius zijn Belgen. Zij appreciëren het enorm dat ze voor dat deel van hun opleiding eens niet naar het buitenland moeten.”

Theo Francken zegt dat hij de Limburgse gouverneur zal contacteren om in dit dossier te bemiddelen. “Die vier blusvliegtuigen zijn de enige die we hebben, en dan jagen we ze weg”, aldus de minister van Defensie.