In de Amerikaanse stad Minneapolis loopt de grootschalige operatie van de immigratiepolitiedienst ICE op zijn einde. Dat zei Tom Homan, die onder president Donald Trump verantwoordelijk is voor grensbewaking, op een persconferentie donderdag. Er zijn elf weken lang razzia’s geweest waarbij zelfs doden vielen. In de stad reageerden veel inwoners en zelfs bestuurders sceptisch.
Nieuwszender CBS ging praten met Hussein Said en Miguel Sanchez, twee winkeluitbaters met een migratieachtergrond die respectievelijk juwelen en bloemen verkopen in de winkelcentra Karmel en Mercao, twee plekken waar veel migrantengemeenschappen inkopen doen. Vandaag liggen beide centra er doods bij. Veel klanten verschuilen zich al wekenlang doodsbang thuis. Heel wat winkeliers houden hun zaak gesloten. “We weten niet of het nieuws echt klopt en of we de federale agenten kunnen geloven op hun woord”, aldus Said. “Hopelijk komt er een einde aan deze nachtmerrie”, voegde Sanchez eraan toe. Zijn omzet is gekelderd. “Het enige positieve effect is dat we wat meer Amerikaanse klanten hebben bijgekregen, die bloemen kwamen kopen uit sympathie.”
De getuigenissen van Said en Sanchez werpen een verhelderend licht op de economische impact van de interventies van ICE. Die is volgens reporter Fred de Sam Lazaro, die al wekenlang met een team vanuit Minneapolis bericht voor de openbare zender PBS, vernietigend. “Er is een kaalslag in de door migranten opgerichte middenstand”, zei hij donderdag op PBS. “Ook kleine zaken waar migranten werkten als personeel, zoals de horeca, zien af. Er is ook een ware ravage bij zorginstellingen en in de bouwsector.” De acties van ICE hebben volgens hem “even hard op de lokale economie ingehakt als de coronaperiode. Met dat verschil dat er toen miljarden aan federaal reddingsgeld kwam, en nu niet.”
Tim Walz, de Democratische gouverneur van de staat Minnesota, vond vrijdag alvast dat de federale overheid “de potjes die ze gebroken heeft, moet betalen”. Walz wil daarnaast een fonds van 10 miljoen dollar oprichten voor noodleningen aan kleine zaken. Die zouden het abrupte verlies aan omzet moeten compenseren. Dat kan volgens lokale ondernemers als Henry Garnica “het verschil maken tussen ons personeel aan boord houden, of voorgoed de boeken sluiten”.
Dat raids het economische weefsel zwaar kunnen aantasten, is niet ongezien in de VS. Bekend is de kleine stad Postville in Iowa. Na een razzia in 2008 op twee abattoirs deporteerde de staat een honderdtal illegale arbeiders. Uiteindelijk sloten heel wat zaken, vertrokken zelfs veel legale inwoners, en zakten de huizenprijzen in elkaar.
Minneapolis is natuurlijk wat robuuster dan Postville. Het zogenaamde ‘bruto regionaal product’ van de zustersteden Minneapolis en Saint Paul – gekend als de Twin Cities – is 356 miljard dollar per jaar. Maar de Twin Cities hebben al jaren een probleem met de economische inclusie van minderheden. Die zijn vaker arm, werkloos of verdienen minder dan de witte inwoners. Lokale bestuurders hebben de afgelopen jaren doelbewust heel wat middelen ingezet om die kloof te verkleinen. Die inspanningen zijn nu minstens deels tenietgedaan.
De economische meerwaarde van arbeiders zonder verblijfspapieren in en rond Minneapolis is moeilijk in te schatten. Toch berekende een studie uit 2021 dat alleen al de latino migranten zonder verblijfspapieren in zuidelijk Minnesota een netto-inkomen tussen 650 miljoen en een miljard dollar per jaar hebben. Dat is geld dat ook lokaal uitgegeven wordt, in supermarkten, bij apotheken enzoverder. Voor elke tewerkgestelde latino zonder papieren in zuidelijk Minnesota, komen er ongeveer acht jobs bij.
Waarnemers kunnen zich dan ook afvragen waarom de zoektocht naar illegale migranten in het beste geval zo amateuristisch en in het slechtste geval zo disproportioneel gewelddadig en inefficiënt verliep. Wat heeft deze actie nu concreet opgeleverd? Volgens Homan is Minneapolis dankzij de 4.000 arrestaties van ICE “een pak veiliger”. Politiechef Brian O’Hara van Minneapolis zegt dan weer dat er geen enkel verband is tussen de gedaalde criminaliteitscijfers in de stad en het optreden van ICE.
